Γεώργιος Παναγόπουλος MD | Ορθοπαιδικός Χειρουργός
Το κάταγμα σκαφοειδούς οστού είναι το σπάσιμο ενός μικρού αλλά κρίσιμης σημασίας οστού στον καρπό, κοντά στη βάση του αντίχειρα. Το σκαφοειδές είναι το πιο συχνό οστό που υφίσταται κάταγμα, ανάμεσα στα οκτώ οστάρια του καρπού και αποτελεί περίπου 5–15% όλων των καταγμάτων του καρπού. Το κάταγμα σκαφοειδούς είναι μια βλάβη που χρειάζεται προσοχή, καθώς η επούλωση μπορεί να είναι προβληματική, δεδομένης της φτωχής αιμάτωσης του οστού.
Βασικά σημεία με μια ματιά
✅ Συχνότητα: πιο συχνό κάταγμα καρπού, ιδιαίτερα σε άτομα 20-30 ετών.
✅ Μηχανισμός: συνήθως πτώση με την παλάμη σε έκταση («fall on the outstretched hand»).
✅ Κύρια συμπτώματα: πόνος στην ανατομική ταμπακιέρα, οίδημα, δυσκολία σύλληψης αντικειμένων.
✅ Διάγνωση: κλινική εξέταση & απεικονιστικές εξετάσεις — ακτινογραφίες, MRI εάν χρειάζεται.
✅ Θεραπεία: νάρθηκας για μη μετατοπισμένα, χειρουργική οστεοσύνθεση για μετατοπισμένα κατάγματα.
✅ Επούλωση: μπορεί να διαρκέσει έως 6 μήνες ή περισσότερο.
✅ Κίνδυνοι: καθυστερημένη ή μη πώρωση, μετατροπή σε ψευδάρθρωση, άσηπτη νέκρωση λόγω ανεπαρκούς αιμάτωσης.
Περιεχόμενα
Τι είναι το κάταγμα σκαφοειδούς;
Το κάταγμα ή σπάσιμο σκαφοειδούς αφορά ένα από τα οστάρια του καρπού, το σκαφοειδές. Το σκαφοειδές μοιάζει με βάρκα ή σκάφος, εξού και το όνομα. Το σχήμα του ίσως μοιάζει περισσότερο με μεγάλο κάσιους. Το κάταγμα σκαφοειδούς είναι μια βλάβη που χρειάζεται προσοχή, καθώς η επούλωση μπορεί να είναι προβληματική, δεδομένης της φτωχής αιμάτωσης του οστού.
Αίτια
Ο συνηθέστερος μηχανισμός κάκωσης είναι η πτώση στο τεντωμένο χέρι. Αν και μπορούν να συμβούν σε κάθε ηλικία, τα κατάγματα αυτά είναι πιο συχνά σε νεότερους και ενεργούς ασθενείς. Κατάγματα σκαφοειδούς μπορούν να συμβούν κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων ή σε τροχαία ατυχήματα.
Συμπτώματα & Κλινική εικόνα
Τα συμπτώματα του κατάγματος σκαφοειδούς περιλαμβάνουν:
- Έντονο πόνο στον καρπό
- Οίδημα και εκχύμωση του καρπού
- Πόνο στην λεγόμενη «ανατομική ταμπακιέρα» στην έξω πλευρά του καρπού
- Πόνο στην στυλοειδή απόφυση της κερκίδας
- Πόνο κατά την αξονική συμπίεση του αντίχειρα
Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να είναι αρκετά ήπια, με ύπουλο τρόπο. Δεν είναι σπάνιο για ένα κάταγμα σκαφοειδούς να διαλάθει της αρχικής διάγνωσης, με αποτέλεσμα η θεραπεία να γίνεται με καθυστέρηση μηνών. Επίσης, συμβαίνει συχνά ο ασθενής να αναζητήσει ιατρική βοήθεια μετά από μερικά χρόνια, όταν αρχίσει να πονάει λόγω σχηματισμού αρθρίτιδας.
Διάγνωση — Γιατί χρειάζεται υψηλός δείκτης υποψίας
Ο ιατρός θα πάρει αναλυτικό ιστορικό, θα σας εξετάσει προσεκτικά και θα σας παραπέμψει για ειδικές ακτινογραφίες (τουλάχιστον 3 προβολές, μεταξύ των οποίων ειδική σκαφοειδής προβολή). Σε πολλές περιπτώσεις, τα κατάγματα του σκαφοειδούς δεν είναι εμφανή στις αρχικές ακτινογραφίες. Συχνά σε περίπτωση ισχυρής υποψίας, ο ιατρός στα επείγοντα θα τοποθετήσει τον καρπό σε γύψο, και θα ζητήσει επανεξέταση σε 10-14 ημέρες με επαναληπτικές ακτινογραφίες. Εναλλακτικά, ο χειρουργός μπορεί να σας παραπέμψει για αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Η αξονική τομογραφία δείχνει καλύτερα την παρεκτόπιση του κατάγματος και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση της επούλωσης, ενώ η μαγνητική έχει λίγο μεγαλύτερη ευαισθησία πρώιμα μετά τον τραυματισμό & αναδεικνύει την ύπαρξη τυχόν οστεονέκρωσης.
Γιατί χρειάζεται υψηλός δείκτης υποψίας;
Κλινική εξέταση: ευαισθησία στο snuffbox (ανατομική ταμπακιέρα).
Ακτινογραφίες: συχνά αρνητικές αρχικά – επανέλεγχος μετά 10–14 ημέρες αν υπάρχει υποψία.
MRI / CT: για περιπτώσεις με αμφίβολη διάγνωση ή όταν η ακτινογραφία δεν αποτυπώνει τη βλάβη.
Θεραπεία
Κάθε κάταγμα σκαφοειδούς είναι διαφορετικό και η θεραπεία εξαρτάται από πολλαπλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η παρεκτόπιση ή μη του κατάγματος, η εντόπιση του κατάγματος (περιφερικός πόλος, μεσότητα, εγγύς πόλος), η αποτυχία προηγούμενης θεραπείας με πιθανή ψευδάρθρωση, κλπ. Ο γύψος είναι σίγουρα η αποδεκτή θεραπεία για απαρεκτόπιστα κατάγματα. Η θεραπεία διαρκεί 6-12 εβδομάδες, ανάλογα με την εξέλιξη της πώρωσης του κατάγματος. Υπάρχει κάποια διχογνωμία για το είδος του γύψου (να περιλαμβάνει ή όχι τον αγκώνα, να περιλαμβάνει ή όχι τον αντίχειρα), αλλά φαίνεται ότι τα αποτελέσματα δεν έχουν ιδιαίτερη διαφορά.
Σε παρεκτοπισμένα κατάγματα, κατάγματα του κεντρικού πόλου του σκαφοειδούς, ή σε ασθενείς που θέλουν να επιστρέψουν το συντομότερο δυνατό στην ενεργό δράση (επαγγελματίες αθλητές, χειρώνακτες) και να αποφύγουν την παρατεταμένη χρήση γύψου, το χειρουργείο είναι η ενδεδειγμένη λύση. Το χειρουργείο γίνεται είτε με μικρή τομή είτε διαδερμικά, ανάλογα με την περίσταση. H διαδερμική οστεοσύνθεση είναι εξαιρετική λύση για ελάχιστα παρεκτοπισμένα κατάγματα και γίνεται με τομή μερικών χιλιοστών.
Η ψευδάρθρωση κατάγματος σκαφοειδούς συμβαίνει όταν η επούλωση τους κατάγματος αποτυγχάνει. Σε αυτή την περίπτωση, το χειρουργείο επιβάλλεται προκειμένου να αποφευχθεί η μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα (SNAC wrist). Το χειρουργείο για την ψευδάρθρωση απαιτεί τη χρήση μοσχεύματος, που συνήθως προέρχεται είτε από την κερκίδα (τοπικό μόσχευμα) είτε από την λεκάνη. Το μόσχευμα μπορεί να είναι αγγειούμενο ή μη. Πρόσφατες μελέτες δεν παρουσιάζουν σημαντική διαφορά μεταξύ μη αγγειούμενων και αγγειούμενων μοσχευμάτων.
Θεραπεία: Συντηρητική vs. Επεμβατική
📌 Συντηρητική Αντιμετώπιση
Κατάγματα χωρίς μετατόπιση ή σταθερά:
- Νάρθηκας/γύψος που περιλαμβάνει τον αντίχειρα → 6-12 εβδομάδες ή περισσότερο.
- Παρακολούθηση με συχνές ακτινογραφίες.
🟠 Χειρουργική Αντιμετώπιση
Όταν υπάρχει μετατόπιση, αστάθεια ή υψηλός κίνδυνος μη πώρωσης:
- Άμεση οστεοσύνθεση με βίδα +/- οστικό μόσχευμα.
- Σύγχρονες τεχνικές μπορεί να περιλαμβάνουν αρθροσκοπική καθοδήγηση για ακριβέστερη ανάταξη.
Αν έχετε κάταγμα σκαφοειδούς, είναι εξαιρετικά σημαντικό να διακόψετε το κάπνισμα, καθώς η συνέχιση του καπνίσματος μειώνει εξαιρετικά τις πιθανότητες επούλωσης του κατάγματος. Τα κατάγματα σκαφοειδούς μπορεί να αποτελούν μέρος πιο σύνθετων κακώσεων που χρήζουν επίσης χειρουργικής αντιμετώπισης, όπως είναι τα κατάγματα κερκίδας ή τα περιμηνοειδή εξαρθρήματα.
O κ. Παναγόπουλος έχει εκτεταμένη πείρα στη χειρουργική του τραύματος του άνω άκρου και θα συζητήσει μαζί σας αναλυτικά κατά την επίσκεψή σας στο ιατρείο.
Το κάταγμα σκαφοειδούς δεν είναι απλό «στραμπουληγμα» – αποτελεί μια σοβαρή κάκωση με προβλέψιμες επιπλοκές εάν δεν αναγνωριστεί και αντιμετωπιστεί άμεσα και σωστά. Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από πολλαπλούς παράγοντες και πρέπει να καθορίζεται από εξειδικευμένο ορθοπαιδικό/χειρουργό χεριού.
Εξειδικευμένη Αντιμετώπιση Καταγμάτων Καρπού
Ο Δρ. Γεώργιος Παναγόπουλος είναι ορθοπαιδικός χειρουργός με εξειδίκευση στη χειρουργική άνω άκρου και αρθροσκοπικές τεχνικές.
Η εμπειρία στη διαχείριση σύνθετων καταγμάτων σκαφοειδούς και ψευδαρθρώσεων επιτρέπει:
- Ακριβή διάγνωση
- Επιλογή κατάλληλης θεραπείας
- Ελαχιστοποίηση επιπλοκών
- Ταχύτερη λειτουργική αποκατάσταση
Επιπλοκές & Κίνδυνοι
❗ Ψευδάρθρωση: μη πώρωση μετά την αρχική θεραπεία.
❗ Άσηπτη Αγγειακή Νέκρωση (AVN): λόγω φτωχής παροχής αίματος στον εγγύς πόλο.
❗ Άλγος, δυσλειτουργία ή πρώιμη αρθρίτιδα σε καθυστερημένες θεραπείες.
Κάταγμα σκαφοειδούς – Key Facts
| Topic | Key Points |
|---|---|
| Ορισμός | Σπάσιμο του σκαφοειδούς οστού του καρπού |
| Συχνότητα | Κοινό κατάγμα καρπού, ιδιαίτερα σε νέους |
| Αιτία | Πτώση με έκταση της παλάμης |
| Διάγνωση | Κλινική, ακτινογραφίες, MRI/CT |
| Θεραπεία | Από νάρθηκα έως χειρουργική οστεοσύνθεση |
| Επούλωση | Μερικούς μήνες ή περισσότερο |
| Κίνδυνοι | AVN, ψευδάρθρωση, αρθρίτιδα |
FAQ – Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι το σκαφοειδές;
Το σκαφοειδές είναι ένα από τα οστάρια του καρπού. Το σχήμα του μοιάζει με βάρκα ή σκάφος, εξού και το όνομα.
Γιατί το κάταγμα σκαφοειδούς είναι ύπουλο;
Το κάταγμα σκαφοειδούς είναι μια βλάβη που χρειάζεται προσοχή, καθώς η επούλωση μπορεί να είναι προβληματική, δεδομένης της φτωχής αιμάτωσης του οστού.
Πως γίνεται το κάταγμα;
Ο συνηθέστερος μηχανισμός κάκωσης είναι η πτώση στο τεντωμένο χέρι.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
– Έντονος πόνος στον καρπό
– Πόνος στην λεγόμενη «ανατομική ταμπακιέρα»
– Πόνος στην στυλοειδή απόφυση της κερκίδας
– Πόνος κατά την αξονική συμπίεση του αντίχειρα
Πως γίνεται η διάγνωση;
– Ιστορικό και κλινική εξέταση
– Ακτινογραφίες -> οι αρχικές μπορεί να είναι αρνητικές
– Αξονική ή μαγνητική τομογραφία
Ποια είναι η θεραπεία;
Κάθε κάταγμα σκαφοειδούς είναι διαφορετικό και η θεραπεία εξαρτάται από πολλαπλούς παράγοντες, όπως η παρεκτόπιση, η εντόπιση, η αποτυχία προηγούμενης θεραπείας, κλπ.
Ποιος είναι ο χρόνος θεραπείας – Διάρκεια γύψου;
Ο χρόνος θεραπείας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Η διάρκεια γύψου μπορεί να είναι 6-12 εβδομάδες, ανάλογα με την εξέλιξη της επούλωσης.
Πονάω στον καρπό μετά από πτώση αλλά η ακτινογραφία είναι καθαρή. Μπορεί να έχω κάταγμα σκαφοειδούς;
Ναι. Το κάταγμα σκαφοειδούς συχνά δεν φαίνεται στις αρχικές ακτινογραφίες. Σε ύποπτες περιπτώσεις, απαιτείται επανέλεγχος ή MRI, που έχει υψηλή διαγνωστική ακρίβεια.
Πόσο καιρό χρειάζεται για να κολλήσει;
Η πώρωση εξαρτάται από:
– Τη θέση του κατάγματος (εγγύς πόλος = μεγαλύτερος κίνδυνος)
– Τη μετατόπιση
– Το αν καπνίζει ο ασθενής
Συνήθως:
– 6–8 εβδομάδες για σταθερά κατάγματα
– 3–6 μήνες για πλήρη αποκατάσταση
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Χειρουργική οστεοσύνθεση προτείνεται όταν υπάρχει:
– Μετατόπιση >1mm
– Αστάθεια
– Καθυστέρηση πώρωσης
– Ψευδάρθρωση
– Ανάγκη ταχείας επανόδου (π.χ. αθλητές)
Η σύγχρονη τεχνική περιλαμβάνει διαδερμική τοποθέτηση βίδας Herbert.
Τι είναι η ψευδάρθρωση σκαφοειδούς;
Είναι η μη πώρωση του κατάγματος.
Μπορεί να οδηγήσει σε:
– Χρόνιο πόνο
– Αστάθεια του καρπού
– Μετατραυματική αρθρίτιδα (SNAC wrist)
Μπορώ να γυρίσω στον αθλητισμό;
Ναι, αλλά μόνο όταν:
Έχει επιβεβαιωθεί ακτινολογική πώρωση
Έχει αποκατασταθεί πλήρως η κινητικότητα
Υπάρχει πλήρης μυϊκή ισχύς
Η πρόωρη επιστροφή αυξάνει τον κίνδυνο ψευδάρθρωσης.
Βρείτε μας
Κλείστε ραντεβού σήμερα με τον κ. Παναγόπουλο, προκειμένου να λάβετε εξειδικευμένη φροντίδα για το πρόβλημά σας.