Κάταγμα Πηχεοκαρπικής

Γεώργιος Παναγόπουλος MD | Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Το κάταγμα πηχεοκαρπικής ή περιφερικού άκρου κερκίδας είναι η λύση της συνέχειας του οστού της κερκίδας κοντά στην άρθρωση του καρπού. Αφορά το τελικό τμήμα του οστού που συμμετέχει στη δημιουργία της κερκιδοκαρπικής άρθρωσης και είναι καθοριστικό για:

• Τη σταθερότητα του καρπού
• Την κίνηση κάμψης–έκτασης
• Τη στροφή του αντιβραχίου (πρηνισμός–υπτιασμός)

Η ακριβής ανατομική αποκατάσταση είναι κρίσιμη, καθώς ακόμη και μικρές αποκλίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε χρόνια δυσλειτουργία.

Tι είναι το κάταγμα πηχεοκαρπικής ή κάταγμα καρπού;

Το κάταγμα ή σπάσιμο καρπού, είναι κατά κύριο λόγο κάταγμα του κάτω πέρατος της κερκίδας. Πρόκειται για πολύ κοινά κατάγματα, ειδικά σε γυναίκες άνω των 65 ετών με οστεοπόρωση. Είναι το συνηθέστερο κάταγμα καρπού.

Τύποι καταγμάτων

Υπάρχουν πολλοί τύποι καταγμάτων. Το πιο συχνό κάταγμα καρπού ή πηχεοκαρπικής είναι το κάταγμα Colles, δηλαδή εξαρθρικό κάταγματα με γωνίωση προς τα πίσω. Η αντίθετη παραμόρφωση λέγεται κάταγμα Smith. Επίσης, συχνά είναι τα κατάγματα με ενδαρθρική συμμετοχή (όπως Barton, κλπ). 

Αίτια

Η συνηθέστερη αιτία κατάγματος είναι η πτώση στο τεντωμένο χέρι. Στους μεγαλύτερους ασθενείς πρόκειται για κακώσεις χαμηλής ενέργειας, ενώ σε νεότερους είναι συχνές οι κακώσεις υψηλής ενέργειας, όπως ένα τροχαίο ατύχημα ή μια πτώση από ποδήλατο.  

Ανάλογα με τη θέση του καρπού τη στιγμή της πτώσης, προκύπτουν:

• Ραχιαία παρεκτόπιση (τύπου Colles)
• Παλαμιαία παρεκτόπιση (τύπου Smith)
• Ενδαρθρικά κατάγματα
• Συντριπτικά κατάγματα υψηλής ενέργειας

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα σε ένα κατάγμα πηχεοκαρπικής περιλαμβάνουν:

• Έντονο πόνο στη περιοχή του κατάγματος
• Πρήξιμο και εκχύμωση
• Εμφανής παραμόρφωση
• Μούδιασμα του χεριού εάν υπάρχει νευρική κάκωση

Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει συνοδός κάκωση:

• Τριγώνου ινοχόνδρινου συμπλέγματος (TFCC)
• Σκαφομηνοειδούς συνδέσμου
• Μέσου νεύρου (σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα)

Διάγνωση

Ο ιατρός θα πάρει αναλυτικό ιστορικό και θα σας εξετάσει προσεκτικά. Μία απλή ακτινογραφία είναι συνήθως αρκετή προκειμένου να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Αν το κάταγμα καρπού είναι παρεκτοπισμένο, ο ιατρός στα επείγοντα μπορεί να αποπειραθεί να το «ανατάξει», να το φέρει δηλαδή σε σωστότερη θέση. Σε αυτή τη περίπτωση, μπορεί να υποβληθείτε σε περαιτέρω ακτινογραφίες, για να διαπιστωθεί εάν η θέση του κατάγματος είναι αποδεκτή. Το χέρι τοποθετείται μετά την ανάταξη σε γύψο. Ο χειρουργός στη συνέχεια θα αποφασίσει εάν μπορεί να συνεχιστεί η θεραπεία στον γύψο, ή εάν απαιτείται χειρουργείο. Ο ιατρός μπορεί να ζητήσει επίσης αξονική τομογραφία (CT) στα πλαίσια του προεγχειρητικού σχεδιασμού. 

Κάταγμα καρπού – Θεραπεία

Τα περισσότερα κατάγματα πηχεοκαρπικής βρίσκονται σε αποδεκτή θέση μετά την ανάταξη και μπορούν να αντιμετωπιστούν συντηρητικά, χωρίς χειρουργείο. Το άκρο παραμένει σε γυψονάρθηκα και ο ασθενής ακολουθείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα με επαναληπτικές ακτινογραφίες μέχρι την επούλωση του κατάγματος.

Ο γύψος συνήθως διατηρείται για 4-6 εβδομάδες, και στη συνέχεια ο ασθενής χρησιμοποιεί έναν αφαιρούμενο νάρθηκα καρπού που προστατεύει και υποστηρίζει την περιοχή. Μετά την αφαίρεση του γύψου, ο ασθενής χρειάζεται σωστά σχεδιασμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, προκειμένου να αποφευχθεί η δυσκαμψία του καρπού και να ανακτήσει ο ασθενής τις δεξιότητές του.

Άλλα κατάγματα καρπού, πάλι, θεωρούνται ασταθή και απαιτούν χειρουργείο. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα κατάγματα με ενδαρθρική συμμετοχή, τα ανοικτά κατάγματα, αυτά που δεν ανατάσσονται ικανοποιητικά ή αυτά που είχαν αρχικά αναταχθεί, αλλά «γλίστρησαν» στην πορεία.

Η ανατομική αποκατάσταση είναι κρίσιμη.

Η American Academy of Orthopaedic Surgeons επισημαίνει:

Ακόμη και μικρή απώλεια μήκους ή γωνιακή παραμόρφωση μπορεί να αλλάξει τη φόρτιση του καρπού.

Το χειρουργείο γίνεται υπό γενική +/- περιοχική αναισθησία και περιλαμβάνει την τοποθέτηση πλάκας με βίδες. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, μία παλαμιαία κλειδούμενη πλάκα είναι αρκετή για να ελέγξει το κάταγμα. Σε μερικές περιπτώσεις, απαιτείται είτε η χρήση ραχιαίων πλακών, είτε η χρήση fragment specific fixation. Άλλοι τρόποι οστεοσύνθεσης γίνονται πιο σπάνια (external fixation ή spanning plates, k-wiring, κλπ). Μετά το χειρουργείο, ενθαρρύνεται συνήθως η άμεση κινητοποίηση προκειμένου να αποφευχθεί η δυσκαμψία. Ο χειρουργός θα θελήσει να σας παρακολουθήσει με επαναλαμβανόμενες ακτινογραφίες μέχρι την επούλωση του κατάγματος.  

O κ. Παναγόπουλος έχει εκτεταμένη πείρα στη χειρουργική του τραύματος του άνω άκρου και θα συζητήσει μαζί σας αναλυτικά κατά την επίσκεψή σας στο ιατρείο.

Αποκατάσταση

Η πρώιμη κινητοποίηση είναι κρίσιμη.

• Ήπιες κινήσεις από τις πρώτες ημέρες (μετά από χειρουργείο)
• Φυσικοθεραπεία για 6–8 εβδομάδες
• Πλήρης αποκατάσταση σε 3–6 μήνες

⚠️ Η έγκαιρη κινητοποίηση μειώνει τον κίνδυνο:

• Δυσκαμψίας
• CRPS (Σύνδρομο Sudeck)
• Χρόνιου πόνου

Το National Institute for Health and Care Excellence υπογραμμίζει:

Πιθανές Επιπλοκές

• Δυσκαμψία καρπού
• Κακή πώρωση
• Μετατραυματική αρθρίτιδα
• Ρήξη εκτεινόντων τενόντων
• Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα

Η σωστή χειρουργική τεχνική και η ανατομική αποκατάσταση μειώνουν σημαντικά τις επιπλοκές.

Η βιβλιογραφία τονίζει ότι η πιθανότητα αρθρίτιδας αυξάνεται όταν παραμένει αρθρικό step-off.

Όπως αναφέρεται στο περιοδικό The Journal of Bone and Joint Surgery:

Γιατί Είναι Σημαντική η Εξειδίκευση στο Άνω Άκρο;

Ο καρπός είναι μία από τις πιο σύνθετες αρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος.
Η χειρουργική αντιμετώπιση απαιτεί:

• Απόλυτη κατανόηση της βιομηχανικής του καρπού
• Εμπειρία σε μικροχειρουργικές τεχνικές
• Σωστή επιλογή υλικών

Η εξειδίκευση στη χειρουργική ώμου–αγκώνα–καρπού διασφαλίζει βέλτιστο λειτουργικό αποτέλεσμα.

📌 Σύνοψη – Τι Πρέπει να Γνωρίζετε

Το κάταγμα περιφερικού άκρου κερκίδας δεν είναι απλώς «ένα σπασμένο κόκαλο». Είναι μια κάκωση που επηρεάζει άμεσα:

• Την εμβιομηχανική του καρπού
• Τη δύναμη σύλληψης
• Τη συνολική λειτουργία του άνω άκρου

Η διεθνής επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι:

✔ Η ανατομική αποκατάσταση είναι καθοριστική
✔ Η σταθερή οστεοσύνθεση επιτρέπει καλύτερη αποκατάσταση
✔ Η πρώιμη κινητοποίηση μειώνει επιπλοκές

🔑 Η εξειδικευμένη αντιμετώπιση αυξάνει τις πιθανότητες πλήρους λειτουργικής επανόδου και μειώνει τον κίνδυνο μακροχρόνιων προβλημάτων.

FAQ – Συχνές Ερωτήσεις